İşyerinin Kapanması Halinde İşçi Hakları
Ekonomik nedenler, iflas, şirket birleşmesi veya işverenin kendi isteğiyle faaliyete son vermesi nedeniyle işyeri kapanabilir. İşyerinin kapanması, iş sözleşmelerinin feshini zorunlu kılan bir durumdur ancak işçilerin haklarının kaybolduğu anlamına gelmez.
Tazminat Hakları
İşyeri kapandığı için işten çıkarılan işçilerin şu hakları vardır:
- Kıdem Tazminatı: En az 1 yıllık kıdemi olan her işçi, işyeri kapandığı için işten çıkarıldığında kıdem tazminatını tam olarak alır.
- İhbar Tazminatı: İşveren, işyerini kapatacağını önceden (ihbar sürelerine uygun olarak) bildirmezse, işçilere ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
- Yıllık İzin Ücreti: İşçinin kullanmadığı yıllık izinleri varsa, bunların ücreti son brüt maaş üzerinden nakit olarak ödenir.
- Diğer Alacaklar: Ödenmemiş maaş, fazla mesai, AGİ, prim vb. tüm alacaklar ödenmelidir.
Toplu İşçi Çıkarma Prosedürü (Md. 29)
İşyerinin tamamen kapanması, İş Kanunu’nun 29. maddesine göre “toplu işçi çıkarma” sayılır. Bu durumda işverenin uyması gereken kurallar şunlardır:
- Fesih tarihinden en az 30 gün önce İŞKUR’a ve varsa sendika temsilcisine yazılı bildirim yapılmalıdır.
- Bildirimde; işçi sayısı, fesih nedenleri ve feshin gerçekleşeceği zaman dilimi belirtilmelidir.
- Fesih bildirimleri, İŞKUR’a yapılan bildirimden 30 gün sonra hüküm doğurur.
İşe İade Davası Açılabilir mi?
İşyerinin tamamen ve kesin olarak kapanması durumunda, feshin geçerli bir nedene dayandığı kabul edilir (işletme gerekleri). Bu nedenle, işyeri gerçekten kapanmışsa açılacak bir işe iade davasının kazanılma ihtimali düşüktür. Ancak kapanma kararı muvazaalı ise (örneğin şirket adını değiştirip aynı yerde faaliyete devam ediyorsa) işe iade davası açılabilir.
İşsizlik Maaşı
İşyeri kapandığı için işten çıkarılan işçiler, son 3 yılda en az 600 gün prim ödeme ve son 120 gün hizmet akdine tabi olma şartlarını taşıyorlarsa işsizlik maaşı alabilirler. İşten çıkış kodu genellikle “17 – İşyerinin kapanması” olarak bildirilir.
