İşverenin Yıllık İzin Zamanını Belirleme Yetkisi
Yıllık ücretli izin hakkı işçiye aittir, ancak bu hakkın ne zaman kullanılacağı konusunda nihai karar mercii işverendir. İşverenin bu yetkisi “yönetim hakkı” kapsamında değerlendirilse de, bu yetki sınırsız değildir.
1. İşverenin Yönetim Hakkı ve Sınırı
İşveren, işyerindeki işlerin aksamaması, üretim planlaması ve personel dengesini gözeterek izin tarihlerini belirleme yetkisine sahiptir. İşçi izin tarihini tek taraflı belirleyemez. Ancak işveren, bu yetkisini “dürüstlük kuralına” ve “eşit davranma borcuna” uygun kullanmalıdır.
2. İzin Talebinin Reddi Gerekçeleri
İşveren, işçinin istediği tarihi şu gerekçelerle reddedebilir:
- Aynı dönemde çok fazla personelin izin talebinde bulunması,
- İşyerinde dönemsel yoğunluk (hasat, stok sayımı, kampanya dönemi vb.) olması,
- İşçinin yerine bakacak bir yedeğin bulunmaması.
3. İzin Kurulu Olan İşyerlerinde Durum
100 ve daha fazla işçi çalıştıran yerlerde işveren, izin planlamasını kendi başına değil, İzin Kurulu aracılığıyla yapmalıdır. Kurulun hazırladığı çizelge işveren tarafından onaylandıktan sonra ilan edilir ve tarafları bağlar.
4. İşçinin Habersiz İzne Çıkması
İşçinin, işverenin onayını almadan “iznim var” diyerek işe gelmemesi devamsızlık sayılır. Bu durum, işverene iş sözleşmesini haklı nedenle (tazminatsız) fesih yetkisi verebilir. İzin hakkının olması, işçiye işyerini istediği an terk etme yetkisi vermez.
Sonuç olarak; izin zamanı belirlenirken tarafların uzlaşması esastır. İşveren, işçinin makul ve önceden bildirilmiş taleplerini işin gerektirdiği ölçüde karşılamaya gayret etmeli; işçi de işyerinin operasyonel zorunluluklarına saygı göstermelidir.