İşe İade Kararının Sonuçları Nelerdir? (Md. 21)
Mahkeme veya özel hakem tarafından feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmesi durumunda, bu kararın uygulanması için işçinin belirli yasal sürelere uyması gerekir. İş Kanunu’nun 21. maddesi, işe iade kararının sonuçlarını ve tarafların yükümlülüklerini ayrıntılı olarak düzenlemiştir.
1. İşverenin Seçim Hakkı: İşe Başlatma veya Tazminat
İşe iade kararı kesinleştikten sonra, işveren işçiyi işe başlatıp başlatmama konusunda seçimlik bir hakka sahiptir. Ancak bu hak sınırsız değildir:
- İşçiyi İşe Başlatırsa: İş sözleşmesi hiç feshedilmemiş gibi devam eder. İşçi eski işine ve haklarına kavuşur. Ayrıca boşta geçen süre ücretini (en çok 4 ay) alır.
- İşçiyi İşe Başlatmazsa: İşveren, işe başlatmadığı takdirde mahkemenin belirlediği “işe başlatmama tazminatını” (4-8 aylık ücret) ve “boşta geçen süre ücretini” (en çok 4 aylık ücret) ödemek zorundadır.
İş Kanunu Madde 21/1: “İşverence geçerli sebep gösterilmediği… tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.”
2. İşe Başlatmama Tazminatı
İşverenin işçiyi işe başlatmaması halinde ödeyeceği tazminattır. Miktarı, işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece belirlenir. Bu tazminat, en az 4 aylık, en çok 8 aylık ücret tutarındadır. Tazminatın hesabında, işçinin işe başlatılmadığı tarihteki ücreti esas alınır.
3. Boşta Geçen Süre Ücreti
İşçi işe başlatılsın veya başlatılmasın, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için kendisine en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. Bu süre sigortalı sayılır ve kıdemden de sayılır.
İş Kanunu Madde 21/3: “Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.”
4. Sürecin İşleyişi
- Başvuru (10 Gün): İşçi, kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işverene işe başlamak için başvurmak zorundadır. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır.
- İşe Davet (1 Ay): İşveren, işçinin başvurusundan itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır.
- Sonuç: İşveren işe başlatırsa iş ilişkisi devam eder. Başlatmazsa tazminatları öder.
Önemli Not: İşçi işe iade davası sonucunda işe başlatılırsa, daha önce kendisine ödenen kıdem ve ihbar tazminatları, boşta geçen süre ücretinden mahsup edilir (düşülür). Eğer işe başlatılmazsa, bu tazminatlar zaten işçide kalır ve üzerine işe başlatmama tazminatı eklenir.
