İşe Başlatmama Tazminatının Tavanı (8 Aylık Ücret)
İşe iade davasının en önemli mali sonuçlarından biri, işverenin işçiyi işe başlatmaması halinde ödemek zorunda olduğu işe başlatmama tazminatıdır. İş Kanunu, bu tazminatın miktarını hakimin takdirine bırakmakla birlikte, kesin alt ve üst sınırlar getirmiştir.
Kanuni Sınırlar: En Az 4, En Çok 8 Ay
İş Kanunu Madde 21/1: “…işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.”
Bu düzenleme emredici niteliktedir. Yani:
- Taraflar (işçi ve işveren) aralarında anlaşsalar bile bu tazminatı 4 aydan aşağı veya 8 aydan yukarı belirleyemezler (toplu iş sözleşmeleri hariç).
- Hakim, feshin ne kadar haksız veya ağır olduğuna bakmaksızın 8 aydan fazla bir tazminata hükmedemez.
Tazminat Miktarı Neye Göre Belirlenir?
Hakim, 4 ile 8 ay arasındaki tazminat miktarını belirlerken şu kriterleri göz önünde bulundurur (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları):
- İşçinin Kıdemi: En önemli kriterdir.
- 6 ay – 5 yıl arası kıdem: 4 ay
- 5 yıl – 15 yıl arası kıdem: 5 ay
- 15 yıl ve üzeri kıdem: 6-8 ay
- Fesih Nedeni: Feshin ağırlığı ve işverenin kusur durumu.
- Davranışlar: İşverenin yargılama sürecindeki tutumu.
Önemli Ayrım: Bu tazminat, giydirilmiş ücret üzerinden değil, çıplak (temel) brüt ücret üzerinden hesaplanır. Ayrıca hesaplamada, işçinin işe başlatılmadığı tarihteki (dava sonundaki) güncel ücreti esas alınır.
