63
İradi ve İradi Olmayan Sarhoşluk Farkı
Ceza hukukunda sarhoşluk, kişinin işlediği suçtan sorumlu tutulup tutulmayacağını belirleyen en kritik ayrımlardan biridir. Bu ayrımın temel noktası “İrade”dir. Kişi kendi iradesiyle mi sarhoş oldu, yoksa iradesi dışında mı?
Tabloyla Farklar
| Özellik | İradi (İsteyerek) Sarhoşluk | İradi Olmayan (Arızi) Sarhoşluk |
|---|---|---|
| Alkol Alma Nedeni | Keyif, eğlence veya üzüntüden kendi isteğiyle içme. | Zorla içirilme, hile ile içirilme, yanlışlıkla içme. |
| Ceza Ehliyeti | Tamdır. (Hiçbir indirim yapılmaz). | Yoktur veya Azalmıştır. |
| Mantık | “Sarhoş olacağını biliyordun, sonucuna katlan.” | “Kişinin elinde olmayan bir durum, kınanamaz.” |
1. İradi Sarhoşluk (Tam Ceza)
Kişi bilerek ve isteyerek alkol veya uyuşturucu madde alırsa, bu maddenin etkisi altındayken işlediği suçlardan tam sorumlu olur. Sarhoşken bilincini kaybetmesi, ne yaptığını hatırlamaması onu kurtarmaz.
2. İradi Olmayan Sarhoşluk (Cezasızlık)
Kişi kendi isteği dışında sarhoş olmuşsa, ceza hukuku onu korur. Çünkü burada kişinin “kusuru” yoktur.
- Zorla İçirme: Silah zoruyla içki içirilip sonra eline silah verilerek birini vurması sağlanan kişi ceza almaz.
- Hile: Gazozuna ilaç atılan kişi.
- Yanlışlık: İlaç diye zehirli madde veya uyuşturucu alan kişi.
- Beklenmedik Etki (Patolojik Sarhoşluk): Çok az miktarda alkol almasına rağmen, bünyesindeki bir hastalık nedeniyle aniden bilincini kaybedip saldırganlaşan kişi (Eğer bu hastalığını önceden bilmiyorsa).
Hukuk, “bilerek içen ile zorla içirilen”i aynı kefeye koymaz.
