Grev ve Lokavt Süresince İş Sözleşmesi Ne Olur?
Kanuni bir grev veya lokavt kararı uygulandığında, işçi ile işveren arasındaki bireysel iş sözleşmesi sona ermez; ancak askıya alınır. Sözleşmenin askıda kalması, tarafların bazı temel yükümlülüklerinin geçici olarak durması anlamına gelir. Bu durum 6356 sayılı Kanun’un 67. maddesinde düzenlenmiştir.
1. Ücret ve Çalışma Yükümlülüğünün Durması
Askı süreci boyunca şu kurallar geçerlidir:
- İş Görme Borcu: Greve katılan işçi çalışmak zorunda değildir.
- Ücret Ödeme Borcu: İşveren, çalışılmayan bu süre için işçiye ücret ödemez. Ayrıca yemek, yol gibi yan ödemeler de durur.
- Sigorta Primleri: İşveren, SGK’ya prim ödemesi yapmaz. Ancak grevdeki işçiler genel sağlık sigortasından yararlanmaya devam edebilirler.
2. İşten Çıkarma Yasağı
İşveren, sadece kanuni bir greve katıldığı için işçinin sözleşmesini feshedemez:
3. Kıdem Tazminatı ve İzin Kıdemine Etkisi
Grev ve lokavtta geçen süreler işçinin “kıdeminden” sayılır mı?
- Kıdem Hesabı: Kural olarak, grev ve lokavtta geçen süreler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz (Yıllık kıdeme eklenmez).
- Yıllık İzin: İzin hak edişi için gereken 1 yıllık sürenin hesabında, grevde geçen günler çalışılmış gibi sayılmaz.
- İstisna: Taraflar imzalayacakları Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ile bu sürelerin kıdemden sayılacağını kararlaştırabilirler.
4. Lojman ve Konut Hakkı
İşveren, grev devam ederken işçiyi oturduğu işyeri konutundan (lojman) çıkaramaz. İşçi, grev süresince konutunda kalmaya devam etme hakkına sahiptir.
Sonuç olarak; grev ve lokavt iş ilişkisini koparan değil, donduran bir süreçtir. Eylem bittiğinde işçi eski haklarıyla işine döner, işveren de işçiyi kabul etmekle yükümlüdür.
