Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan Kadın İşçinin Kıdem Tazminatı
1475 sayılı Eski İş Kanunu’nun 14. maddesi, kadın işçilere “pozitif ayrımcılık” kapsamında özel bir hak tanımıştır. Bu hakka göre kadın işçiler, evlendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi istekleriyle işten ayrılsalar dahi kıdem tazminatına hak kazanırlar.
Hakkın Kullanım Şartları
Kadın işçinin evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir:
- İş Sözleşmesinin Devamı: İşçi evlendiği sırada iş sözleşmesi devam ediyor olmalıdır.
- Kıdem Süresi: İşçinin o işyerinde en az 1 yıllık kıdemi bulunmalıdır.
- Süre Sınırı: Fesih işlemi, resmi nikah tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapılmalıdır. 1 yıllık süre hak düşürücü süredir.
- Resmi Nikah: Hakkın doğumu için resmi nikah şarttır. Dini nikah veya birlikte yaşama bu hakkı vermez.
İhbar Süresi Gerekli mi?
Evlilik nedeniyle fesih, bir tür “istifa” olsa da, Yargıtay kararlarına göre bu durumda kadın işçinin ihbar süresi tanımasına gerek yoktur. İşçi, evlilik cüzdanını ve istifa dilekçesini vererek işten derhal ayrılabilir ve kıdem tazminatını talep edebilir. Ancak, ihbar tazminatı alamaz (çünkü kendi isteğiyle ayrılmıştır).
Önemli: Kadın işçi evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka bir işyerinde çalışabilir mi? Evet, Anayasa’nın çalışma hürriyeti ilkesi gereği, kadın işçinin evlilik tazminatını aldıktan sonra başka bir işte çalışması hakkın kötüye kullanımı sayılmaz (ancak çok kısa süre içinde ve önceden planlanmış muvazaalı durumlar hariç).
Erkek İşçiler Yararlanabilir mi?
Kanun metninde açıkça “kadın işçi” ifadesi kullanıldığı için, evlenen erkek işçilerin bu gerekçeyle istifa edip kıdem tazminatı alma hakkı yoktur.
Sonuç
Evlilik nedeniyle fesih hakkı, kadın işçilerin aile birliğini kurmaları ve çalışma hayatındaki tercihlerini özgürce kullanmaları için getirilmiş önemli bir sosyal haktır. 1 yıllık süre içinde kullanılması gereken bu hak, kıdem tazminatının tam olarak ödenmesini sağlar.
