Etkin Pişmanlık Nedir? Hangi Suçlarda Uygulanır?
Suç tamamlandıktan sonra failin pişmanlık duyarak, suçun etkilerini gidermeye çalışması ve mağdurun zararını telafi etmesi durumunda uygulanan ceza indirimi kurumuna Etkin Pişmanlık denir. “Suç işlendi ama fail telafi etti” mantığına dayanır.
Hangi Suçlarda Uygulanır?
Her suçta etkin pişmanlık uygulanmaz. Kanunun açıkça izin verdiği suçlarda geçerlidir. Genellikle “Mal Varlığına Karşı Suçlar”da uygulanır.
- Hırsızlık
- Yağma (Gasp)
- Mala Zarar Verme
- Dolandırıcılık
- Güveni Kötüye Kullanma
- Uyuşturucu Ticareti (İsim verip yakalatırsa)
Öldürme ve Yaralama suçlarında etkin pişmanlık YOKTUR. (Ancak pişmanlık, mahkemede “iyi hal indirimi” olarak değerlendirilebilir.)
İndirim Oranları
Etkin pişmanlığın ne zaman gösterildiği önemlidir:
- Dava Açılmadan Önce (Soruşturma Evresinde): Fail, mağdurun zararını tamamen giderirse, cezası 2/3 oranına kadar indirilir.
- Dava Açıldıktan Sonra (Kovuşturma Evresinde): Hüküm verilmeden önce zarar giderilirse, ceza 1/2 oranına kadar indirilir.
Örnek Olay: Ahmet, bir marketten telefon çalar. Polis onu yakalamadan önce pişman olur ve telefonu markete geri götürüp özür diler. Bu durumda “Soruşturma başlamadan önce etkin pişmanlık” vardır. Ahmet’e hırsızlık cezasının sadece 1/3’ü (veya daha azı) verilir.
