Engelli Çalışanların Yıllık İzin ve Mazeret İzni Hakları
İş Kanunu, engelli çalışanların dinlenme ve rehabilitasyon ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, onlara genel işçilerden daha avantajlı izin hakları tanımıştır. Bu haklar emredici nitelikte olup, sözleşmelerle azaltılamaz.
1. Yıllık Ücretli İzin Avantajı
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre; engelli işçilerin yıllık ücretli izin süreleri, kıdem sürelerine bakılmaksızın 20 günden az olamaz.
- Normal bir işçi ilk 5 yılında 14 gün izin kullanırken, engelli işçi 20 gün kullanır.
- Kıdemi 5 yıldan fazla olan engelli işçiler için de alt sınır 20 gündür (Ancak kıdem 15 yılı aşarsa genel kural olan 26 gün uygulanır).
2. Engelli Çocuğu Olan Ebeveynler İçin Ek İzin (10 Gün)
İş Kanunu’na eklenen mazeret izni düzenlemesiyle; en az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğu bulunan ebeveynlerden birine (anne veya baba), çocuğun tedavisi ve bakımı için yılda 10 güne kadar ücretli izin hakkı verilmiştir.
- Bu izin bölünerek kullanılabilir.
- Bu sürede işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapılamaz.
3. İzin Kullanım Zamanı ve Öncelik
İşyeri İzin Yönetmeliği uyarınca, yıllık izinlerin verilmesinde; engelli çalışanların rehabilitasyon, fizik tedavi veya periyodik kontrol ihtiyaçları varsa, bu tarihlerde izin kullanmalarına öncelik tanınması tavsiye edilir ve hakkaniyet gereğidir.
4. Yol İzni Hakkı
Diğer tüm işçiler gibi engelli işçiler de, yıllık izinlerini işyerinin bulunduğu mahal dışında geçireceklerse, talep etmeleri halinde 4 güne kadar ücretsiz yol izni hakkına sahiptirler.
Sonuç olarak; engelli çalışanlara tanınan bu ek izin süreleri, onların toplumsal hayata katılımını kolaylaştıran yasal güvencelerdir. İşverenlerin “herkese ne veriyorsak sana da o” diyerek engelli işçinin iznini 14 gün üzerinden hesaplaması açık bir kanun ihlalidir.