Başkan veya Hakimin Görevi ve Yetkisi
Ceza yargılamasında duruşmanın düzenli ve hukuka uygun bir şekilde yürütülmesi, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için hayati önem taşır. Bu görev, mahkeme başkanı veya hakime verilmiştir.
Duruşmanın Yönetimi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 192. maddesi, başkan veya hakimin yetkilerini şöyle tanımlar:
CMK Madde 192/1: “Mahkeme başkanı veya hâkim, duruşmayı yönetir ve sanığı sorguya çeker; delillerin ikame edilmesini sağlar.”
Bu hüküm uyarınca, duruşma salonundaki düzeni sağlamak, söz hakkı vermek, sanığın sorgusunu yapmak ve delillerin (tanık, belge vb.) duruşmada tartışılmasını sağlamak başkanın veya hakimin görevidir.
Başkanın Tedbirlerine İtiraz
Duruşma sırasında başkanın yönetim yetkisine dayanarak aldığı kararlara veya tedbirlere karşı tarafların itiraz hakkı vardır. Bu durumda karar yetkisi, başkanın şahsından alınıp mahkeme heyetine geçer.
CMK Madde 192/2: “Duruşmada ilgili olanlardan biri duruşmanın yönetimine ilişkin olarak mahkeme başkanı tarafından emrolunan bir tedbirin hukuken kabul edilemeyeceğini öne sürerse mahkeme, bu hususta bir karar verir.”