Kullanılmayan Yıllık İzinlerin Yanması Söz Konusu mu?

İş hayatında çok yaygın olan “kullanılmayan izinlerin yıl sonunda yanacağı” veya “gelecek yıla sadece belirli bir kısmın devredeceği” yönündeki söylemler, Türk İş Hukuku bakımından tamamen yanlıştır. Yıllık ücretli izin hakkı, işçinin vazgeçemeyeceği ve kolayca kaybetmeyeceği bir haktır.

1. İzin Hakkı “Yanmaz”

4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işçinin hak ettiği ancak çeşitli nedenlerle (iş yoğunluğu, işverenin izni ertelemesi vb.) kullanamadığı yıllık izinler birikir. Bu izinlerin yıl sonunda silinmesi veya yanması gibi bir durum hukuken mümkün değildir. İşçi bu izinlerini ilerideki yıllarda kullanabilir.

2. İzinlerin Devretmesi

İzinlerin devredilmesi konusunda herhangi bir sayısal sınır yoktur. İşçi 5 yıl boyunca hiç izin kullanmamışsa, 5 yılın sonunda tüm izinlerini topluca kullanmayı talep edebilir. Ancak işveren, yönetim hakkı kapsamında bu birikmiş izinleri iş akışını bozmayacak şekilde zamana yayarak kullandırabilir.

3. Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

İzinlerin “yanması” değil ama “zamanaşımına uğraması” söz konusu olabilir. Ancak yıllık izinlerde zamanaşımı süresi olan 5 yıl, iş ilişkisi devam ederken başlamaz. Zamanaşımı, sadece iş sözleşmesi sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

4. İşverenin Zorunlu Kullandırma Hakkı

İşçinin izinlerini biriktirmesi her zaman işverenin lehine değildir (ileride yüksek maaştan ödeme riski nedeniyle). Bu yüzden işveren, işçiyi rızası olmasa dahi o yılın iznini kullanmaya zorlayabilir. Bu durum yönetim hakkı kapsamındadır.

Sonuç olarak; izinleriniz asla “çöp” olmaz. İşyerinizdeki iç yönetmeliklerde yazan “izinler devretmez” ibareleri kanuna aykırıdır ve geçersizdir. Ancak haklarınızı korumak adına her yıl sonunda kullanmadığınız izin günlerini yazılı olarak teyit ettirmeniz faydalı olacaktır.