Ücretten İndirim Yapılamayacak Haller (Md. 62)
İş Kanunu, işçinin en temel hakkı olan ücreti korumak için, işverenin tek taraflı olarak ücrette indirim yapmasını (eksiltme) yasaklamıştır. İşveren, çalışma koşullarındaki bazı değişiklikleri bahane ederek işçinin maaşını düşüremez.
Yasal Yasak: Eksiltme Yapılamaz
4857 sayılı İş Kanunu’nun 62. maddesi, bu konuda çok açık ve emredici bir hüküm getirmiştir:
Madde 62 – Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.
Bu madde şu anlama gelir:
- Çalışma Süresi Kısalsa Bile: Yasal düzenleme ile haftalık çalışma süresi (örneğin 45 saatten 40 saate) düşürülse bile, işveren “az çalışıyorsun” diyerek işçinin aylık ücretini düşüremez.
- Yasal Yükümlülükler: İşverenin iş güvenliği önlemi alması, işçiye eğitim vermesi veya izin kullandırması gibi yasal zorunluluklar, ücret kesintisi için gerekçe olamaz.
İşçinin Rızası Olmadan Ücret Düşürülemez
İş Kanunu’nun 22. maddesi uyarınca, ücrette yapılacak herhangi bir indirim, “çalışma koşullarında esaslı değişiklik” sayılır. Bu nedenle:
- İşveren değişikliği işçiye yazılı olarak bildirmelidir.
- İşçi bu değişikliği 6 iş günü içinde yazılı olarak kabul etmezse, indirim geçerli olmaz ve işçiyi bağlamaz.
Hukuka Aykırı İndirimin Sonuçları
İşveren, işçinin rızası olmadan ücreti düşürürse:
- İşçi, aradaki fark ücretini faiziyle birlikte talep edebilir.
- İşçi, İş Kanunu Md. 24/II-e uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir.
- İşverene idari para cezası uygulanabilir.
