Sendikal Nedenlerle Fesih ve Tazminat
Anayasa ve kanunlar, işçilerin sendikaya üye olma, sendikal faaliyetlere katılma ve sendikadan ayrılma haklarını güvence altına almıştır. İşverenin, işçiyi sadece sendikaya üye olduğu veya sendikal faaliyetlere katıldığı için işten çıkarması, “sendikal nedenle fesih” olarak kabul edilir ve ağır yaptırımları vardır.
Sendikal Tazminat Nedir?
Sendikal tazminat, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenmiştir. İşverenin sendikal ayrımcılık yaparak iş sözleşmesini feshetmesi halinde, işçinin kıdemine bakılmaksızın en az bir yıllık ücreti tutarında ödemek zorunda olduğu tazminata “sendikal tazminat” denir.
Tazminatın Şartları
- Neden: Feshin asıl nedeninin sendikal faaliyetler olduğunun kanıtlanması gerekir.
- Güvence Kapsamı: İşçinin iş güvencesi kapsamında olup olmaması (30 işçi, 6 ay kıdem şartı) sendikal tazminat talep etmesine engel değildir. Her işçi bu tazminatı talep edebilir.
İşe İade ve Sendikal Tazminat İlişkisi
Sendikal nedenle işten çıkarılan işçi, 1 ay içinde işe iade davası açabilir.
- Mahkeme feshin sendikal nedenle yapıldığını tespit ederse, işçinin işe başlatılıp başlatılmadığına bakılmaksızın sendikal tazminata hükmeder.
- İşçi işe başlatılmazsa, ayrıca kıdem tazminatı ve ihbar tazminatını da alır.
- İşçi işe başlatılırsa dahi sendikal tazminatını alır.
- Sendikal tazminata hak kazanan işçi, ayrıca işe başlatmama tazminatı (4-8 aylık) alamaz. Sendikal tazminat, işe başlatmama tazminatının yerini alır ve ondan daha yüksektir.
İspat Yükü
Normalde feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir. Ancak işçi, feshin başka bir nedene (sendikal nedene) dayandığını iddia ediyorsa, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçi, sendikalı olmayanların çalışmaya devam ettiğini, sadece sendikalıların çıkarıldığını veya sendikaya üye olduktan hemen sonra çıkarıldığını göstererek bu durumu kanıtlayabilir.
