Korumalı İşyerlerinde Engelli İstihdamı ve Ücret Desteği
Zihinsel veya ruhsal engelli vatandaşlarımızın çalışma hayatına katılımını sağlamak amacıyla kurulan “Korumalı İşyerleri”, sosyal devlet ilkesinin en somut örneklerinden biridir. Bu işyerlerinde çalışan engellilerin ücretleri ve sigorta primleri için devlet tarafından kapsamlı teşvikler sağlanmaktadır.
Devletin Ücret ve Prim Desteği
İş Kanunu’nun Ek 1. maddesi ve ilgili mevzuat uyarınca korumalı işyerlerine sağlanan avantajlar şunlardır:
- Ücret İadesi: İşveren tarafından ödenen engelli ücretlerinin her bir işçi için belirli bir kısmı (yasal sınır dahilinde), her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından işverene geri ödenir.
- SGK İşveren Hissesi Desteği: Bu işyerlerinde çalışan engellilerin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı devlet tarafından karşılanır.
Asgari Ücret Güvencesi: Korumalı işyerinde çalışan bir engelliye ödenecek ücret, 4857 Sayılı Kanun gereğince belirlenen brüt asgari ücretin altında olamaz. Devlet desteği, işverenin üzerindeki bu maliyet yükünü azaltmak için verilir.
Teşvikten Yararlanma Şartları
Bir işyerinin bu destekleri alabilmesi için şu kriterleri taşıması gerekir:
- İşyerinde çalışanların en az %75’inin (en az 8 engelli) zihinsel veya ruhsal engelli olması.
- İşyerinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan “Korumalı İşyeri Statüsü Belgesi” almış olması.
- Maaşların banka aracılığıyla ve zamanında ödenmesi.
Sonuç olarak; korumalı işyerleri, engelli bireylerin ekonomik özgürlüklerini kazanmaları için kritik bir öneme sahiptir. İşverenler için maliyetler minimize edilirken, engelli çalışanlar için asgari ücret seviyesinde bir gelir ve sosyal güvence sağlanmış olmaktadır.