Grev Gözcüleri ve Yasal Sınırları (Madde 64)
Kanuni bir grev başladığında, sendikanın grev kararını duyurmak ve grevin uygulanmasını denetlemek amacıyla görevlendirdiği işçilere “Grev Gözcüsü” denir. Grev gözcülerinin hak ve yetkileri 6356 sayılı Kanun’un 64. maddesinde açıkça sınırlandırılmıştır.
1. Grev Gözcüsü Kimdir ve Kaç Kişi Olabilir?
Grev gözcüleri, o işyerinde çalışan ve greve katılan işçiler arasından sendika tarafından seçilir. Kanuna göre;
- İşyerinin her bir giriş ve çıkış kapısı için en fazla 4 adet grev gözcüsü görevlendirilebilir.
- Gözcülerin üzerinde “Bu İşyerinde Grev Vardır” yazılı bir ibare veya kokart bulunabilir.
2. Gözcülerin Yasal Yetkileri
Grev gözcülerinin temel amacı “gözlem yapmak” ve “bilgilendirmektir”:
- İşyerine giren-çıkan araçları ve kişileri izleyebilirler.
- Grev kararını diğer işçilere veya kamuoyuna ilan eden pankartlar taşıyabilirler.
- İşyerine giren kişilere grevin nedenlerini barışçıl yollarla anlatabilirler.
6356 Sayılı Kanun Madde 64: “Grev gözcüleri, işyerine giriş ve çıkışa engel olamazlar, giren ve çıkanları durduramazlar. Kimlik kontrolü yapamazlar.”
3. Yasaklar ve Kısıtlamalar
Grev gözcülerinin yapması yasak olan eylemler şunlardır:
- Engelleme Yasağı: Greve katılmayan işçilerin, müşterilerin veya mal sevkiyatı yapan araçların giriş-çıkışını fiziksel olarak engelleyemezler.
- İçeri Girme Yasağı: Gözcüler işyeri sahası içine giremezler, sadece dış kapı önünde bekleyebilirler.
- Gürültü Yasağı: Hoparlörle duyuru yapmak veya çevreyi rahatsız edecek şekilde gürültü çıkarmak yasaktır.
- Zor Kullanma: Hiçbir şekilde tehdit, cebir veya şiddet kullanamazlar.
Önemli: Eğer grev gözcüleri yasal sınırları aşar ve işyerini kuşatırsa veya girişi engellerse; bu durum “kanun dışı grev” unsuru sayılabilir ve gözcülerin iş sözleşmeleri tazminatsız olarak feshedilebilir.
Sonuç olarak; grev gözcülüğü işçinin en doğal demokratik hakkının bir uzantısıdır. Ancak bu hak, başkalarının çalışma hürriyetini veya işletmenin güvenliğini tehlikeye atmadan, kanunda belirlenen disiplin içinde kullanılmalıdır.
