Gece Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır? (Örnekli Anlatım)
Gece çalışmaları, İş Kanunu’nun 69. maddesi gereği günde 7.5 saat ile sınırlandırılmıştır. Bu sınırı aşan çalışmalar, haftalık 45 saat dolmasa dahi “fazla mesai” sayılır. İşte somut bir örnek üzerinden adım adım hesaplama:
1. Veriler (Örnek Senaryo)
- İşçinin Brüt Maaşı: 33.750 TL
- Çalışma Saatleri: Akşam 20:00 – Sabah 06:00 (10 saat işyerinde bulunma)
- Ara Dinlenmesi (Mola): 1 saat
- Fiili Çalışma Süresi: 9 saat
2. Adım Adım Hesaplama
Adım 1: Normal Saatlik Ücretin Bulunması
Yasal çarpan olan 225’e bölerek saatlik ücreti buluyoruz.
33.750 TL / 225 saat = 150 TL (Normal Saatlik Ücret)
Adım 2: Zamlı Mesai Ücretinin Bulunması
Fazla mesai ücreti %50 zamlı ödendiği için normal ücreti 1.5 ile çarpıyoruz.
150 TL x 1.5 = 225 TL (1 Saatlik Fazla Mesai Ücreti)
Adım 3: Günlük Fazla Mesai Süresinin Tespiti
Gece sınırı 7.5 saat olduğundan, fiili çalışmadan bu sınırı düşüyoruz.
9 saat (Fiili Çalışma) – 7.5 saat (Yasal Sınır) = 1.5 saat (Günlük Fazla Mesai)
Adım 4: Toplam Alacağın Hesaplanması
Günlük mesai süresini zamlı ücretle çarpıyoruz.
1.5 saat x 225 TL = 337.50 TL (Bir gecelik ek mesai kazancı)
Önemli Kural: Eğer bu işçi haftada 5 gece bu şekilde çalışırsa; sadece gece sınırını aştığı için haftalık 7.5 saat (1.5 x 5) fazla mesai ücreti alır. Bu ödeme, ay sonunda maaşına ek olarak yansıtılmalıdır.
3. Bordroya Yansıtma
İşveren, bu 337.50 TL’yi bordroda “Fazla Çalışma Ücreti” veya “Gece Mesaisi” kaleminde ayrıca göstermelidir. Sadece “maaşın içinde” diyerek bu ödemeden kaçınılması Yargıtay tarafından kabul edilmemektedir.
Sonuç olarak; gece çalışmalarında 7.5 saat bariyeri en önemli kriterdir. İşçiler mola sürelerini düştükten sonra kalan süreyi 7.5 ile kıyaslayarak kendi haklarını kolayca hesaplayabilirler.
