Fazla Mesai Alacaklarında 5 Yıllık Zamanaşımı
İşçinin yaptığı fazla çalışmaların bedelini talep edebilmesi sonsuz bir süreye tabi değildir. Türk İş Hukuku’nda ücret niteliğindeki tüm alacaklar gibi, fazla mesai alacakları da belirli bir süre geçtikten sonra “zamanaşımı” engeline takılır.
1. Zamanaşımı Süresi Kaç Yıldır?
7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen düzenleme uyarınca, fazla çalışma (fazla mesai) alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.
- Bu süre, işçinin fazla mesai yaptığı her bir ayın sonu itibariyle işlemeye başlar.
- İş ilişkisi devam ederken de bu süre işler. Yani 10 yıldır aynı yerde çalışan bir işçi, dava açtığında sadece geriye dönük son 5 yılın mesai ücretini alabilir.
2. Süre Ne Zaman Başlar?
Fazla mesai ücreti “ücret” niteliğinde olduğu için, her ayın sonunda ödenmesi gereken bir borçtur. Zamanaşımı, alacağın muaccel olduğu (ödenebilir hale geldiği) tarihte başlar. Dolayısıyla 2025 yılında açılan bir davada, 2020 yılından önceki mesailer kural olarak zamanaşımına uğramış kabul edilir.
3. Zamanaşımını Kesen Haller
5 yıllık sürenin işlemesini durduran veya sıfırlayan bazı hukuki işlemler vardır:
- Arabuluculuk Başvurusu: Arabulucuya başvurulduğu anda zamanaşımı süresi durur.
- Dava Açılması: Mahkemeye sunulan dava dilekçesi süreyi durdurur.
- Borcun Kabulü: İşverenin fazla mesai borcu olduğunu yazılı olarak kabul etmesi süreyi sıfırlar.
4. İspat ve Zamanaşımı İlişkisi
İşçi 10 yıl çalıştığını ispatlasa bile, zamanaşımı savunması karşısında sadece son 5 yıla ait puantajlar veya tanık beyanları üzerinden hesaplama yapılır. Eski yıllara ait emek boşa gidebileceği için, işçilerin haklarını 5 yıllık süreyi geçirmeden aramaları hayati önem taşır.
Sonuç olarak; fazla mesai alacakları “taze” tutulması gereken haklardır. 5 yılı geçen alacaklar, işverenin itirazı halinde hukuken “tahsil edilemez” hale gelir. Hak kaybı yaşamamak için süreci dikkatli takip etmek gerekir.
