Fazla Çalışma Onayı ve Geçerlilik Süresi
İş Kanunu uyarınca bir işçiye fazla mesai yaptırılabilmesi için kural olarak işçinin onayının (muvafakat) alınması gerekir. Ancak bu onayın ne zaman ve ne sıklıkla alınacağı konusu 2017 yılında yapılan yönetmelik değişikliği ile önemli bir değişime uğramıştır.
1. Eski Uygulama: Her Yıl Başında Onay
2017 yılından önce yürürlükte olan mevzuata göre, işverenlerin her yılın başında işçilerden fazla çalışma yapacaklarına dair yazılı onay alması zorunluydu. Bu uygulama hem işveren için bürokratik bir yük, hem de işçiler için her yıl yenilenen bir süreçti.
2. Yeni Uygulama: Süresiz Onay ve Sözleşme Maddesi
25 Ağustos 2017 tarihinde “Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği”nde yapılan değişiklikle “her yıl onay alma” zorunluluğu kaldırılmıştır. Güncel kurallar şöyledir:
- İş Sözleşmesi: Onay, iş sözleşmesi yapılırken veya ihtiyaç doğduğunda bir kez yazılı olarak alınabilir.
- Geçerlilik: Alınan bu onay, işçi tarafından geri çekilmediği sürece iş ilişkisi boyunca geçerli kalır.
3. Onayı Geri Alma Hakkı
İşçi, daha önce verdiği fazla mesai onayından vazgeçme hakkına sahiptir. Bunun için;
- İşverene 30 gün önceden yazılı bildirimde bulunmalıdır.
- Bu bildirimin ardından 30 gün geçince, işçi artık fazla mesaiye kalmaya zorlanamaz.
4. Onaysız Mesai Yaptırmanın Cezası
İşçinin onayı (muvafakati) olmadan fazla mesai yaptırılması durumunda, işveren her bir işçi için ayrı ayrı idari para cezası ödemekle yükümlüdür. Ayrıca bu durum işçi için “haklı nedenle fesih” (Md. 24) gerekçesi oluşturabilir.
Sonuç olarak; fazla mesai onayı artık her yıl yenilenmek zorunda değildir. Ancak işçinin bu onayı her zaman geri çekme hakkı saklıdır ve yasal 270 saatlik sınır baki kalmaktadır.
