Dini Bayramlarda İzin Hakkı
Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı, Türk İş Hukuku’nda “Genel Tatil” günleri olarak kabul edilir. Bu günlerde işçilerin dinlenme hakkı yasal güvence altındadır ve bu sürelerde yapılan çalışmaların karşılığı ek ücretle ödenmelidir.
1. Dini Bayram Süreleri
2429 sayılı Kanun uyarınca dini bayram tatili süreleri şöyledir:
- Ramazan Bayramı: Arefe günü saat 13:00’ten itibaren 3.5 gün.
- Kurban Bayramı: Arefe günü saat 13:00’ten itibaren 4.5 gün.
2. Bayramda Çalışma Zorunluluğu
İş Kanunu uyarınca, genel tatil günlerinde çalışma yapılıp yapılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesi ile belirlenir. Eğer sözleşmede bu konuda bir hüküm yoksa, işverenin işçiyi bayramda çalıştırması için yazılı onayını alması gerekir. İşçi onay vermezse çalışmaya zorlanamaz.
3. Bayram Mesaisi Nasıl Hesaplanır?
İşçi bayramın sadece bir kısmında (örneğin 2 saat) çalışsa dahi, Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre tam gün çalışmış gibi ek yevmiye alır. Bayram mesaileri saatlik değil, günlük bazda değerlendirilir.
4. Bayram İzninin Telafisi Olmaz
İşveren, “Bayramda çalıştın, haftaya sana 1 gün izin vereyim, bayram mesaini ödemeyeyim” diyemez. Genel tatil çalışmalarının karşılığı mutlaka nakden (para ile) ödenmelidir. Bu sürelerin yerine “izin” (serbest zaman) kullandırılması hukuka aykırıdır.
Sonuç olarak; dini bayramlar ailevi ve dini yükümlülüklerin yerine getirildiği özel günlerdir. Bu günlerde çalışmak işçinin takdirindedir (sözleşmede aksi yoksa) ve yapılan her çalışmanın bedeli yasal zamlı oranlarla bordroya yansıtılmalıdır.
