Deniz İş Kanunu’na Göre Yıllık İzin Hakları
Denizlerde çalışan gemi adamlarının çalışma ve dinlenme koşulları, işin niteliği gereği 854 sayılı “Deniz İş Kanunu” ile özel olarak düzenlenmiştir. Gemi adamlarının yıllık izin hakları, karada çalışan işçilere göre daha avantajlı süreler içermektedir.
1. İzin Süreleri ve Kıdem
Deniz İş Kanunu kapsamındaki gemi adamları için yıllık ücretli izin süreleri şöyledir:
- 6 Aydan 1 Yıla Kadar Kıdemi Olanlara: Yılda en az 15 gün,
- 1 Yıl ve Daha Fazla Kıdemi Olanlara: Yılda en az 1 ay izin verilir.
2. İzin Hakkının Kullanımı
İzin hakkı kural olarak geminin bulunduğu limanda veya tarafların anlaştığı bir yerde kullanılır. İzin sürelerine rastlayan hafta tatilleri ve bayram günleri, normal İş Kanunu’nun aksine izin süresine dahildir; yani bu günler izni ayrıca uzatmaz (çünkü 1 ay gibi blok bir süre tanınmıştır).
3. İzin Ücreti ve İaşe Bedeli
Gemi adamı izne ayrılırken, izin dönemine ait ücretini peşin olarak alır. Ayrıca, gemide sağlanan yemek (iaşe) imkanından mahrum kaldığı için, izin süresince kendisine iaşe bedeli de nakden ödenmelidir.
4. İzin Hakkından Vazgeçilemez
Gemi adamı, izin hakkını kullanmak yerine para almayı talep edemez. İzin hakkı ancak hizmet akdi sona erdiğinde paraya dönüşebilir. İşveren, gemi adamının dinlenme hakkını engellerse ağır idari para cezaları ile karşı karşıya kalır.
Sonuç olarak; Deniz İş Kanunu, denizciliğin zorlu şartlarını gözeterek kısa sürede uzun süreli izin imkanı tanımıştır. Gemi adamlarının bu haklarını “iaşe bedeli” ile birlikte talep etmeleri, yasal haklarının tam tesisi için gereklidir.
