Çalışma Süresinden Sayılan Haller
İş Hukuku’nda mesai kavramı, sadece işçinin bilfiil elinde aletle veya bilgisayar başında geçirdiği süreyi kapsamaz. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 66. maddesi, işçinin çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi kabul edildiği ve ücretine hak kazandığı durumları açıkça listelemiştir.
1. Madenlerde ve Yerin Altındaki Geçiş Süreleri
Maden ocaklarında, taşocaklarında veya yerin altında çalışılan işlerde, işçilerin bu yerlere inip çıkmaları ve asıl çalışma yerine varmaları için geçen süreler çalışma süresinden sayılır.
2. İşveren Tarafından Gönderilen Başka Yerler
İşçinin, işveren tarafından asıl işyeri dışındaki bir yere (başka bir şantiye, müşteri toplantısı, eğitim salonu vb.) gönderilmesi durumunda yolda geçen süreler mesaiden sayılır.
3. İşyerinde Hazır Bekleme
İşçinin işyerinde her an işe hazır bir halde beklediği, ancak iş gelmediği için boşta geçirdiği süreler çalışma süresine dahildir. “İş yok, o yüzden bu saatleri mesainden düşüyorum” uygulaması hukuka aykırıdır.
4. Süt İzni ve Diğer Yasal Görevler
Kadın işçilerin çocuklarını emzirmeleri için verilen süt izinleri (günlük 1.5 saat), yasal olarak çalışma süresinden sayılır. Ayrıca işçinin işveren tarafından görevli olarak bir yere gönderilmesi veya sendika temsilcisi olarak yürüttüğü faaliyetlerde geçen süreler de bu kapsamdadır.
5. Yolda Geçen Süreler
Demiryolu, yol ve köprü yapımı gibi sürekli yer değiştiren işlerde, işçilerin işe topluca götürülüp getirilmeleri sırasında geçen süreler de çalışma süresinden sayılmaktadır.
Sonuç olarak; 45 saatlik haftalık limit hesaplanırken bu “sayılan haller” mutlaka dikkate alınmalıdır. İşverenlerin bu süreleri mesai dışı göstermesi, işçiye eksik ücret ödenmesi anlamına gelir ve yasal yaptırımları vardır.