Bayramda Çalışan İşçinin Ücreti (Md. 47)
Ulusal bayram ve genel tatil günleri (örneğin 29 Ekim, Ramazan ve Kurban Bayramları, 1 Mayıs vb.), işçilerin dinlenmesi için öngörülmüş günlerdir. Ancak işin gereği olarak bu günlerde çalışılması durumunda, işçiye ödenecek ücret normal günlerden farklıdır.
Yasal Düzenleme: Toplam 2 Yevmiye
4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesi, genel tatil ücretini şu şekilde düzenlemiştir:
Madde 47 – Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Bu hükümden anlaşılması gereken şudur:
- Çalışmazsa: İşçi bayramda çalışmasa bile o günkü yevmiyesini (maaşının içinde) tam olarak alır.
- Çalışırsa: Çalıştığı için ilave 1 günlük yevmiye daha alır. Yani o gün için eline geçen toplam para 2 günlük ücrete denk gelir.
Hafta Tatili ile Farkı
Hafta tatilinde (Pazar günü) çalışıldığında toplam 2.5 yevmiye ödenirken, bayramlarda çalışıldığında toplam 2 yevmiye ödenir. Bayram çalışması, hafta tatili çalışması gibi “fazla mesai” sayılmaz, kendi özel hükmüne (Md. 47) tabidir.
1 Saat Bile Çalışılsa Tam Yevmiye
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, “genel tatil günü bölünemez”. Yani işçi bayram günü işyerine gelip sadece 1 saat çalışsa bile, o günün ücretini tam (ilave 1 yevmiye olarak) hak eder. “Kaç saat çalıştıysan o kadar bayram mesaisi alırsın” uygulaması Yargıtay’a göre yanlıştır.
Bayram Mesaisine Karşılık İzin Verilebilir mi?
Yine Yargıtay kararlarına göre, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmaların karşılığı mutlaka para (ücret) olarak ödenmelidir. İşveren, “bayramda çalış, sonraki hafta 1 gün izin kullan” diyemez. Serbest zaman uygulaması bayram çalışmaları için geçerli değildir.