61
Delillerin Ortaya Konulması ve Reddi
Sanığın sorgusu tamamlandıktan sonra delillerin ortaya konulması (ikamesi) aşamasına geçilir. Bu aşamada tanıklar dinlenir, belgeler okunur ve bilirkişi raporları incelenir. Delillerin ortaya konulması, maddi gerçeğe ulaşmak için hayati öneme sahiptir ancak bu süreç sınırsız değildir.
CMK Madde 206:
(1) Sanığın sorguya çekilmesinden sonra delillerin ortaya konulmasına başlanır. Ancak, sanığın tebligata rağmen mazeretsiz olarak gelmemesi sebebiyle sorgusunun yapılamamış olması, delillerin ortaya konulmasına engel olmaz. Ortaya konulan deliller, sonradan gelen sanığa bildirilir.
(2) Ortaya konulması istenilen bir delil aşağıda yazılı hâllerde reddolunur:
a) Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse.
b) Delil ile ispat edilmek istenilen olayın karara etkisi yoksa.
c) İstem, sadece davayı uzatmak maksadıyla yapılmışsa.
(3) Cumhuriyet savcısı ile sanık veya müdafii birlikte rıza gösterirlerse, tanığın dinlenmesinden veya başka herhangi bir delilin ortaya konulmasından vazgeçilebilir.
(1) Sanığın sorguya çekilmesinden sonra delillerin ortaya konulmasına başlanır. Ancak, sanığın tebligata rağmen mazeretsiz olarak gelmemesi sebebiyle sorgusunun yapılamamış olması, delillerin ortaya konulmasına engel olmaz. Ortaya konulan deliller, sonradan gelen sanığa bildirilir.
(2) Ortaya konulması istenilen bir delil aşağıda yazılı hâllerde reddolunur:
a) Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse.
b) Delil ile ispat edilmek istenilen olayın karara etkisi yoksa.
c) İstem, sadece davayı uzatmak maksadıyla yapılmışsa.
(3) Cumhuriyet savcısı ile sanık veya müdafii birlikte rıza gösterirlerse, tanığın dinlenmesinden veya başka herhangi bir delilin ortaya konulmasından vazgeçilebilir.
Delillerin Reddedilme Sebepleri
Mahkeme, tarafların sunduğu her delili kabul etmek zorunda değildir. Kanun koyucu, yargılamanın uzamasını önlemek ve hukuka aykırılıkları engellemek için sınırlamalar getirmiştir:
- Hukuka Aykırı Delil: Kanuna aykırı yöntemlerle elde edilen deliller (örneğin işkence, izinsiz dinleme, yasak sorgu yöntemleri) reddedilir ve hükme esas alınamaz.
- İlgisiz Delil: Davanın sonucunu değiştirmeyecek, olayı aydınlatmaya yaramayan deliller reddedilir.
- Davayı Uzatma Amacı: Sırf zaman kazanmak için yapılan delil talepleri mahkemece reddedilir.
Yargıtay Kararı (2019/441): Yargıtay Ceza Genel Kurulu, izinsiz yapılan ses kaydının veya rızaya aykırı olarak hoparlörden dinletilen telefon görüşmesinin “hukuka aykırı delil” olduğunu ve hükme esas alınamayacağını belirtmiştir. Hukuka aykırı delil, maddi gerçeği gösterse bile kullanılamaz.
Vazgeçme: Cumhuriyet savcısı ve sanık/müdafii birlikte rıza gösterirse, daha önce talep edilen bir tanığın dinlenmesinden veya delilin toplanmasından vazgeçilebilir (CMK m. 206/3).
