64
15-18 Yaş Grubu Çocuklarda Ceza Uygulaması
15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşını doldurmamış gençler, ceza hukuku açısından artık algılama yeteneklerinin gelişmiş olduğu kabul edilen gruptur. Bu gruptaki çocuklar için (akıl hastalığı gibi özel bir durum yoksa) ayrıca bir “algılama yeteneği raporu” alınmaz. Ceza ehliyetleri tamdır ancak yaş küçüklüğü nedeniyle cezalarında indirim yapılır.
Cezada İndirim Oranları
Türk Ceza Kanunu Madde 31/3:
“…ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu halde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz.”
“…ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu halde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz.”
Görüldüğü gibi, 15-18 yaş grubu için indirim oranları, 12-15 yaş grubuna göre daha azdır. Hırsızlık, yaralama gibi suçlarda ceza 1/3 oranında indirilir. (12-15 yaş grubunda 1/2 idi).
Önemli Farklılıklar
- Tutuklama: 15 yaşından büyük çocuklar da tutuklanabilir, ancak bu “en son çare” olarak düşünülmelidir. Tutuklanan çocuklar, yetişkinlerden ayrı, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında tutulur.
- Sabıka Kaydı: 18 yaşından küçükken işlenen suçlar, adli sicil kaydında (sabıka kaydında) herkesin görebileceği şekilde görünmez. Bu kayıtlar, sadece hakimler ve savcılar tarafından görülebilir. Çocuk büyüdüğünde iş bulmasını engellememesi için böyle bir koruma getirilmiştir.
Bu yaş grubu, yetişkinliğe geçiş aşaması olduğu için, hem sorumlulukları artar hem de hala devletin koruması altındadırlar.
