36
Teşebbüs Aşamasında Cezanın Belirlenmesi
Bir suç teşebbüs aşamasında kaldığında, hakimin ceza verirken geniş bir takdir yetkisi vardır. Kanun, ceza indirimi için bir aralık belirler. Hakim, bu aralıkta hangi cezayı vereceğini neye göre seçer?
Türk Ceza Kanunu Madde 35/2:
“Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onüç yıldan yirmi yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine dokuz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.”
“Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onüç yıldan yirmi yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine dokuz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.”
Kriter: Zarar veya Tehlikenin Ağırlığı
Hakim, failin sonuca ne kadar yaklaştığına bakar. Buna “Tehlikenin Ağırlığı” denir.
- Sonuca Çok Yaklaşılmışsa: Ceza üst sınıra yakın verilir. (Örneğin, silahı ateşlemiş, mermi mağdurun kulağını sıyırıp geçmişse veya mağdur ağır yaralanıp son anda kurtulmuşsa, indirim az yapılır).
- Sonuca Uzak Kalınmışsa: Ceza alt sınıra yakın verilir. (Örneğin, hırsız eve girerken kapıyı zorlamış ama açamadan kaçmışsa, zarar az olduğu için indirim çok yapılır).
Örnek Olay: Ali, Veli’yi öldürmek için bıçaklar. Veli 1 ay yoğun bakımda kalır ve zor kurtulur. Bu “Öldürmeye Teşebbüs”tür. Tehlike çok büyük olduğu için, hakim 13-20 yıl aralığından, üst sınır olan 20 yıla yakın (örneğin 18 yıl) ceza verir.
