66
Müşterek Faillik: Suç İşleme Kararına Ortak Olmak
Bir suçu birlikte işleyenler arasında, kimin ne kadar ceza alacağını belirleyen en önemli kavram Müşterek Failliktir. Müşterek failler, suçun “ortağı”dırlar ve hepsi sanki suçu tek başına işlemiş gibi tam ceza alırlar. Peki, kimler müşterek fail sayılır?
Şartları Nelerdir?
Yargıtay ve doktrin, müşterek faillik için iki temel şart arar:
- Birlikte Suç İşleme Kararı (Manevi Bağlılık): Failler, suçu işlemeden önce veya suç sırasında anlaşmış olmalıdır. Bir “plan” veya “ortak niyet” olmalıdır.
- Fiili Birlikte Gerçekleştirme (Maddi Katkı): Faillerden her biri, suçun icra hareketlerini birlikte yapmalı veya suçun işlenmesi için “olmazsa olmaz” bir katkı sunmalıdır. Yani olay üzerinde “hakimiyet” kurmalıdır.
Gözcülük Yapanın Durumu
En çok tartışılan konu budur. Hırsızlık yaparken kapıda bekleyen gözcü “müşterek fail” midir, yoksa sadece “yardım eden” midir?
- Eski Görüş: Gözcü sadece yardım edendir, az ceza alır.
- Yeni Görüş (Hakimiyet Teorisi): Gözcü olmasaydı hırsız içeri giremezdi veya rahat çalışamazdı. Gözcü, suçun işlenişini kolaylaştırmanın ötesinde, suçun işlenmesini “mümkün kılan” kişidir. Olay üzerinde hakimiyeti vardır. Bu nedenle gözcü de “müşterek fail”dir ve hırsızla aynı cezayı alır.
Örnek Olay: Ali ve Veli, Ahmet’i dövmek için anlaşır. Ali, Ahmet’in kollarını tutar, Veli de yumruk atar. Ali hiç vurmamıştır ama Veli’nin vurmasını sağlamıştır. İkisi de “Kasten Yaralama” suçunun müşterek failidir.
