Ev Ceza HukukuCinsel Amaçla Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK 109/5)

Cinsel Amaçla Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK 109/5)

tarafından Avukat Erdal Ersoy
Cinsel Amaçla Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK 109/5) thumbnail

Cinsel Amaçla Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK 109/5)

Cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, modern ceza hukuku sistemlerinin en ağır suçları arasında yer alan, çok boyutlu bir suç türüdür. Bu suç, hem hareket özgürlüğünü hem de cinsel dokunulmazlık hakkını birlikte hedef aldığından, kanun koyucu tarafından özel bir ağırlaştırma öngörülmüştür. TCK m.109/5’te düzenlenen bu suç, özellikle cinsel suçlarla organize suçluluğun kesiştiği noktada ortaya çıkar ve insan ticareti, çocuk istismarı, zorla fuhuş gibi ciddi toplumsal sorunlarla doğrudan bağlantılıdır.

Hukuki Çerçeve – TCK m.109/5

Cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma: “Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cinsel amaçla işlenmesi”

Ceza artırımı: Yarı oranında

  • Basit hal: 1-5 yıl → 1.5-7.5 yıl
  • Nitelikli hal: 2-10 yıl → 3-15 yıl
  • Çoklu nitelik: Tüm artırımlardan sonra cinsel amaç
  • Maximum ceza sınırları

Cinsel amaç unsuru:

  • Cinsel saldırı amacı
  • Cinsel istismar niyeti
  • Fuhuş yaptırma amaçlı
  • Zorla evlendirme niyeti
  • Pornografi çektirme amaçlı

İçtimai suç kuralları:

  • Gerçekleşen cinsel saldırı: Ayrı suç
  • İnsan ticareti boyutu: Tek suç
  • Çocuk istismarı: Ayrı değerlendirme
  • Organize suç yapısı: Ek artırımlar

Cinsel Amaç Kavramı ve Unsurları

1. Cinsel Amaçın Kapsamı ve Türleri

A) Doğrudan Cinsel Amaçlar:

  • Cinsel saldırı amacı:
  • – Tecavüz niyeti ile kaçırma
  • – Cinsel organlara dokunma amacıyla
  • – Zorla cinsel ilişkiye girme niyeti
  • – Cinsel tatmin sağlama amaçlı
  • Cinsel istismar amacı:
  • – Çocuklara yönelik cinsel davranış
  • – Reşit olmayanlara yönelik istismar
  • – Savunmasız kişilere cinsel yaklaşım
  • – Yaşça büyük kişiye karşı zorla
  • Cinsel sömürü amacı:
  • – Fuhuş yaptırma niyeti
  • – Seks ticareti amaçlı
  • – Pornografi sektörü zorla
  • – Cinsel hizmet zorla verdirime

B) Dolaylı Cinsel Amaçlar:

  • Zorla evlilik:
  • – “Kız kaçırma” gelenekleri
  • – Rıza olmadan evlendirme
  • – Aile baskısıyla evlilik
  • – Töre motivasyonlu zorla evlilik
  • Namus/bekaret kontrolü:
  • – “Namus koruma” gerekçesi
  • – Bekaret muayenesi zorla
  • – Cinsel yaşamı kontrol etme
  • – Aile namusu koruma amaçlı
  • Cinsel içerikli intikam:
  • – Cinsel onuru zedeleme
  • – İftira atma amaçlı
  • – Sosyal çevrede rezil etme
  • – Cinsel hayatını ifşa etme

C) Ticari Cinsel Sömürü:

  • İnsan ticareti boyutu:
  • – Seks turizmi amaçlı
  • – Fuhuş ağları için kaçırma
  • – Yurt dışına götürme
  • – Organize çete faaliyeti
  • Çocuk cinsel istismarı ticareti:
  • – Pedofili ağları için
  • – Çocuk pornografisi üretimi
  • – Cinsel istismar videoları
  • – Dark web pazarlama
  • Teknoloji destekli sömürü:
  • – Canlı yayın zorla
  • – Video chat zorla
  • – Pornografik içerik üretimi
  • – Dijital platform istismarı

2. Cinsel Amacın İspat Edilmesi

A) Subjektif Göstergeler:

  • Failin beyanları:
  • – “Cinsel ilişki için kaçırdım”
  • – “Onunla yatmak istiyordum”
  • – Cinsel içerikli tehditleri
  • – Fuhuş yaptırma ifadeleri
  • Hazırlık davranışları:
  • – Preservatif, ilaç alma
  • – Cinsel içerikli materyaller
  • – Video çekme hazırlığı
  • – Güvenli yer seçimi

B) Objektif Göstergeler:

  • Mağdura yönelik davranışlar:
  • – Çıplak halde alıkoyma
  • – Cinsel organlara dokunma
  • – Uygunsuz pozisyonlarda bağlama
  • – Cinsel ima içeren sözler
  • Olay yeri durumu:
  • – Yatak odası, motel tercihi
  • – Cinsel materyallerin bulunması
  • – Gizli kamera sistemi
  • – Ses geçirmeyen ortam seçimi
  • Zaman ve mekan seçimi:
  • – Tenha yerler tercihi
  • – Gecenin geç saatleri
  • – Kimsenin göremeyeceği ortam
  • – Uzun süreli alıkoyma planı

3. Amacın Gerçekleşmesi ve Suç İlişkisi

A) Amaç Gerçekleşmemiş Durumlar:

  • Sadece niyet aşaması:
  • – Cinsel saldırı gerçekleşmemiş
  • – Mağdur kaçmış/kurtarılmış
  • – Fail vazgeçmiş
  • – Dış müdahale ile engellenmiş
  • Hukuki sonuç:
  • – Cinsel amaçlı hürriyetten yoksun kılma tamamlanmış
  • – Yarı oranında ceza artırımı uygulanır
  • – Cinsel saldırı teşebbüsü ayrı değerlendirilir
  • – Hazırlık hareketleri delil olur

B) Amaç Kısmen Gerçekleşmiş Durumlar:

  • Cinsel taciz düzeyinde:
  • – Uygunsuz dokunmalar
  • – Cinsel organ gösterme
  • – Mastürbasyon zorla
  • – Oral seks zorla
  • Hukuki değerlendirme:
  • – Hürriyetten yoksun kılma + cinsel amaç
  • – Ayrıca cinsel saldırı suçu
  • – Gerçek içtima kuralları
  • – Her iki suçtan ceza

C) Amaç Tamamen Gerçekleşmiş Durumlar:

  • Nitelikli cinsel saldırı:
  • – Tecavüz gerçekleşmiş
  • – Uzun süreli istismar
  • – Çoklu cinsel eylem
  • – Zorla fuhuş yaptırma
  • Çoklu suç analizi:
  • – Ana suç: Nitelikli cinsel saldırı
  • – Yardımcı suç: Hürriyetten yoksun kılma
  • – Ceza hesaplama karmaşıklığı
  • – Maximum penalty yaklaşımı

Özel Mağdur Kategorileri ve Ek Koruma

1. Çocuklara Karşı Cinsel Amaçlı Kaçırma/Alıkoyma

A) Çocuk Mağdur Özel Durumu:

  • Rıza geçersizliği:
  • – 15 yaş altı: Mutlak geçersizlik
  • – 15-18 yaş arası: Şartlı geçersizlik
  • – Kandırılma kolaylığı
  • – Güç ilişkisi dengesizliği
  • Çoklu suç boyutu:
  • – Çocuğun cinsel istismarı (TCK 103)
  • – Çocuğun kaçırılması (TCK 234)
  • – Hürriyetten yoksun kılma + cinsel amaç
  • – Eğitim hakkının engellenmesi
  • Özellik durumlar:
  • – “Kendi rızasıyla geldi” savunması geçersiz
  • – Aile rızası tek başına yeterli değil
  • – Evlilik vaadi ile kandırma
  • – Internet üzerinden ayartma

B) Çocuk Koruma Tedbirleri:

  • Acil koruma:
  • – Derhal güvenli yere çıkarma
  • – Sosyal hizmetler devreye girme
  • – Psikolojik ilk yardım
  • – Tıbbi muayene ve tedavi
  • Uzun vadeli koruma:
  • – Kimlik gizliliği sağlama
  • – Özel soruşturma yöntemleri
  • – Çocuk ifade alma odaları
  • – Uzman desteği sürekli
  • Rehabilitasyon:
  • – Travma tedavisi
  • – Eğitime geri dönüş desteği
  • – Aile danışmanlığı
  • – Toplumsal kabul süreçleri

2. Kadın Mağdurlar ve Toplumsal Cinsiyet

A) Kadına Karşı Şiddet Boyutu:

  • Istanbul Sözleşmesi kapsamı:
  • – Toplumsal cinsiyet temelli şiddet
  • – Kadın insan hakları ihlali
  • – Devletin koruma yükümlülüğü
  • – Uluslararası standartlar
  • 6284 sayılı kanun tedbirleri:
  • – Acil koruma kararı
  • – Uzaklaştırma tedbirleri
  • – Elektronik kelepçe
  • – Şiddet önleme merkezleri

B) Özel Risk Grupları:

  • Dezavantajlı kadınlar:
  • – Mülteci/sığınmacı kadınlar
  • – Ekonomik zorluklardaki kadınlar
  • – Engelli kadınlar
  • – Yaşlı kadınlar
  • Ek risk faktörleri:
  • – Dil bariyeri (yabancı kadınlar)
  • – Sosyal destek eksikliği
  • – Hukuki statü belirsizliği
  • – Kültürel izolasyon

3. LGBTI+ Bireyler ve Nefret Suçu Boyutu

A) Özel Mağduriyet Türleri:

  • Cinsel yönelim temelli saldırılar:
  • – “Düzeltici tecavüz” iddiaları
  • – Zorla heteroseksüel davranış
  • – Kimlik değiştirme zorla
  • – Sosyal çevreden tecrit
  • Nefret suçu değerlendirmesi:
  • – TCK’da özel düzenleme yok
  • – Genel hükümlerle koruma
  • – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları
  • – Uluslararası hukuk standartları

İçtimai Suçlar ve Ceza Hesaplama Sistemi

1. Sadece Cinsel Amaçla Kaçırma/Alıkoyma

A) Tek Suç Değerlendirmesi:

  • Cinsel eylem gerçekleşmemiş:
  • – Sadece niyet aşamasında
  • – Mağdur kurtarılmış/kaçmış
  • – Fail vazgeçmiş
  • – Dış müdahale ile engellenmiş
  • Ceza hesaplaması:
  • – Basit hal: 1-5 yıl
  • – Cinsel amaç artırımı (1/2): 1.5-7.5 yıl
  • – Nitelikli haller varsa önce onlar
  • – Son olarak cinsel amaç artırımı

2. Cinsel Saldırı ile Birlikte (Gerçek İçtima)

A) İki Ayrı Suç Analizi:

  • 1. Suç: Cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma
  • – Temel ceza: 1-5 yıl
  • – Nitelikli haller: Artırım
  • – Cinsel amaç: 1/2 artırım
  • – Örnek: 3-15 yıl (çoklu nitelikli)
  • 2. Suç: Nitelikli cinsel saldırı
  • – Temel ceza: 7-12 yıl
  • – Nitelikli haller: Artırım
  • – Çocuğa karşı: 10-16 yıl
  • – Örnek: 12-20 yıl (ağırlaştırılmış)
  • İçtimai ceza hesaplaması:
  • – En ağır suç esas alınır
  • – Diğer suç için 1/3 oranında artırım
  • – Toplam ceza hesabı karmaşık
  • – Mahkeme takdir yetkisi

B) Örnek Hesaplama:

  • Senaryo: Çocuğu kaçırıp tecavüz etme
  • – Çocuğa cinsel saldırı: 10-16 yıl (ana suç)
  • – Cinsel amaçla kaçırma: 3-15 yıl (fer’i suç)
  • – Fer’i suçun 1/3’ü: 1-5 yıl ek
  • – Toplam ceza: 11-21 yıl
  • – Maximum sınırlar içinde kalma

3. İnsan Ticareti ile Birleşme

A) Tek Suç Değerlendirmesi:

  • İnsan ticareti ana suç:
  • – TCK 80: 8-12 yıl temel ceza
  • – Cinsel sömürü amaçlı: 10-16 yıl
  • – Çocuk mağdur: 12-20 yıl
  • – Organize suç: Ek artırım
  • Hürriyetten yoksun kılma:
  • – İnsan ticareti araç fiili
  • – Ayrı suç teşkil etmez
  • – Ağırlaştırıcı unsur olarak
  • – Tek ceza hesabı

4. Organize Suç Boyutu

A) Suç Örgütü ile Bağlantı:

  • Örgütlü cinsel sömürü:
  • – Seks ticareti çeteleri
  • – Uluslararası insan ticareti
  • – Çocuk istismar ağları
  • – Dark web organizasyonları
  • Ek suçlar:
  • – Suç örgütü kurma/yönetme
  • – Para aklama
  • – Belge sahteciiliği
  • – Sınırları geçme suçları
  • Ceza artırımları:
  • – Her suç için ayrı ceza
  • – Organize suç ek ağırlaştırması
  • – Uluslararası boyut artırımı
  • – Toplam çok yüksek cezalar

Modern Suç İşleme Biçimleri ve Teknoloji

1. Dijital Platform Üzerinden Ayartma

A) Online Grooming Süreci:

  • İlk temas kurma:
  • – Sosyal medya platformları
  • – Online oyun siteleri
  • – Chat odaları, forum siteleri
  • – Tanışma uygulamaları
  • Güven kurma aşaması:
  • – Sahte kimlik kullanma
  • – Yaş hilesi yapma
  • – Empati kurma teknikleri
  • – Hediye, para vaat etme
  • Buluşmaya yönlendirme:
  • – “Gerçek hayatta tanışalım”
  • – Güvenli yer vaat etme
  • – Ailecek buluşma iddiası
  • – İş teklifi bahanesi

B) Teknoloji Destekli Kontrol:

  • Dijital takip:
  • – GPS izleme uygulamaları
  • – Telefon dinleme yazılımları
  • – Sosyal medya hesap kontrolü
  • – Email, mesaj izleme
  • Psikolojik baskı:
  • – İntim görüntü tehdidi
  • – Sosyal çevre ifşa etme
  • – Aile bilgilendirme tehdidi
  • – Digital blackmail

2. Seks Turizmi ve Uluslararası Boyut

A) Organize Seks Turizmi:

  • Çetelerin iş modeli:
  • – Yurt dışından mağdur getirme
  • – Turist müşteri ağı
  • – Güvenli ev network’ü
  • – Koruma ve güvenlik sistemi
  • Mağdur profili:
  • – Ekonomik zorluklar yaşayanlar
  • – Eğitim seviyesi düşük
  • – Aile desteği olmayan
  • – Göçmen statüsündeki

B) Uluslararası İşbirliği:

  • INTERPOL koordinasyonu:
  • – Sınır ötesi operasyonlar
  • – Bilgi paylaşım sistemi
  • – Ortak soruşturma ekipleri
  • – İade prosedürleri
  • Avrupa Konseyi çerçevesi:
  • – İnsan Ticareti Sözleşmesi
  • – Çocuk Koruma Sözleşmesi
  • – Siber suçlar sözleşmesi
  • – İstanbul Sözleşmesi

Kapsamlı Örnek Olaylar ve Hukuki Analiz

Örnek 1: Online Ayartma ile Çocuk Kaçırma

Olay: 35 yaşındaki Mehmet, sosyal medyada 14 yaşındaki Elif ile tanışır. 2 ay boyunca günlük konuşur, kendisini 17 yaşında lise öğrencisi olarak tanıtır. Elif’i “okul gezisi” bahanesi ile şehir dışına çağırır. Buluştuktan sonra zorla otel odasına götürür ve cinsel istismarda bulunur.

  • Çoklu suç analizi:
  • ✅ Online ayartma (grooming)
  • ✅ Kimlik hilesi
  • ✅ Çocuğu kaçırma
  • ✅ Cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma
  • ✅ Çocuğun cinsel istismarı
  • Teknoloji boyutu:
  • – Sosyal medya üzerinden ayartma
  • – Sahte kimlik kullanımı
  • – Uzun süreli güven kurma
  • – Dijital iletişim kayıtları delil
  • Çocuk koruma özel durumu:
  • – 14 yaş altı: Rıza mutlak geçersiz
  • – Elif’in “isteyerek geldi” savunması etkisiz
  • – Çocuk ifadesi özel yöntemlerle
  • – Sosyal hizmetler müdahalesi zorunlu
  • Ceza hesaplaması:
  • – Ana suç: Çocuğun cinsel istismarı (10-16 yıl)
  • – Fer’i suç: Cinsel amaçla kaçırma (3-15 yıl)
  • – İçtimai hesaplama: 11-21 yıl
  • – İyi hal indirimi uygulanmaz
  • – Beklenen ceza: 12-18 yıl
  • Ek hukuki sonuçlar:
  • – Çocuklarla çalışma yasağı
  • – İnternet kullanım kısıtlaması
  • – Elektronik kelepçe zorunlu
  • – Psikolojik tedavi şartı

Örnek 2: Organize Çete ile İnsan Ticareti

Olay: 6 kişilik organize grup, Ukrayna’dan ekonomik sıkıntı yaşayan genç kadınları “Türkiye’de güzel iş imkanı” vaat ederek getirtiyor. Pasaportlarını alıp İstanbul’da güvenli evlerde tutuyor. Zorla fuhuş yaptırıp günde 10-15 müşteri ile karşılaştırıyor.

  • Uluslararası suç boyutu:
  • ✅ Sınır ötesi insan ticareti
  • ✅ Organize suç çetesi
  • ✅ Sistemli cinsel sömürü
  • ✅ Çoklu mağdur (10+ kadın)
  • İnsan ticareti unsurları:
  • – Ukrayna’dan getirme (temin)
  • – İstanbul’a taşıma (nakil)
  • – Güvenli evlerde tutma (barındırma)
  • – Fuhuş zorla yaptırma (sömürü)
  • Kontrol mekanizmaları:
  • – Pasaport alıkoyma
  • – Fiziksel şiddet tehdidi
  • – Borç yaratma sistemi
  • – Aile üyelerine tehdit
  • – Polis korkusu yaratma
  • Suç nitelendirmesi:
  • – Ana suç: İnsan ticareti (TCK 80)
  • – Cinsel sömürü amaçlı: 10-16 yıl
  • – Organize suç artırımı: +50%
  • – Çoklu mağdur artırımı
  • – Uluslararası boyut ağırlaştırması
  • Çete üyeleri için cezalar:
  • – Lider: 15-22 yıl
  • – Organizatör: 12-20 yıl
  • – İcraci: 10-18 yıl
  • – Yardımcı: 8-15 yıl
  • Ek suçlar:
  • – Suç örgütü kurma/yönetme
  • – Para aklama
  • – Belge sahteciiliği
  • – Rüşvet (kolluk kuvvetlerine)
  • Mağdur haklarî:
  • – Güvenli eve yerleştirme
  • – Psikolojik destek
  • – Hukuki danışmanlık
  • – Gönüllü geri dönüş desteği
  • – Oturum izni imkanı

Örnek 3: Töre/Namus Gerekçeli Zorla Kaçırma

Olay: 19 yaşındaki Zeynep’in erkek arkadaşı olduğunu öğrenen ailesi (baba, 3 ağabey), onu zorla köye götürür. 6 ay boyunca evde hapseder. “Namusunu temizlemek için” uzak akrabasının oğlu ile zorla evlendirmeye çalışır.

  • Töre/namus suçu analizi:
  • ✅ Aile içi organize eylem
  • ✅ Cinsel yaşam kontrolü
  • ✅ Zorla evlendirme niyeti
  • ✅ Uzun süreli alıkoyma (6 ay)
  • Kültürel/sosyolojik boyut:
  • – Geleneksel toplum yapısı
  • – Kadın üzerinde aile kontrolü
  • – “Namus” kavramı istismarı
  • – Toplumsal baskı faktörü
  • Hukuki değerlendirme:
  • – Töre/namus hiçbir hukuki geçerliliği yok
  • – Zeynep’in yaşı (19) tam kapasite
  • – Cinsel yaşam kişisel haktır
  • – Zorla evlendirme suçtur
  • Çoklu suç boyutu:
  • – Hürriyetten yoksun kılma + cinsel amaç
  • – Birden fazla kişiyle işleme
  • – 6 aydan uzun süre artırımı
  • – Zorla evlendirme teşebbüsü
  • Ceza hesaplaması (her fail için):
  • – Basit hal: 1-5 yıl
  • – Birden fazla kişi: 2-10 yıl
  • – 6 aydan uzun: Ek artırım
  • – Cinsel amaç: 1/2 artırım
  • – Toplam: 4-18 yıl
  • – Beklenen: 6-12 yıl
  • Koruma tedbirleri:
  • – 6284 sayılı kanun uygulaması
  • – Tüm aile üyelerine uzaklaştırma
  • – Zeynep için güvenli barınma
  • – Psikolojik rehabilitasyon
  • – Sosyal hayata kazandırma

Mağdur Hakları ve Destek Sistemleri

Acil Durum Hakları:

  • 🆘 112 Acil Çağrı Merkezi
  • 📞 155 Polis İmdat Hattı
  • 🤝 183 ALO Aile ve Sosyal Politikalar Hattı
  • 👩 Kadın sığınma evleri

Hukuki Haklar:

  • ⚖️ Şikayet hakkı: Re’sen takip edilse de şikayet hakları saklı
  • 🤝 Davaya katılma: Ceza davasına mağdur sıfatıyla katılma
  • 💰 Tazminat hakkı: Maddi-manevi tazminat talep etme
  • 🔒 Kimlik gizliliği: Özel yaşam koruması

Koruma Tedbirleri:

  • 🛡️ Acil koruma kararı
  • 🚷 Uzaklaştırma tedbiri
  • 📵 İletişim yasağı
  • 👮 Polis koruması

Psiko-Sosyal Destek:

  • 🧠 Travma tedavisi
  • 👥 Grup terapisi
  • 🏠 Barınma desteği
  • 📚 Eğitim/iş desteği

Özel Grup Hakları:

  • 👶 Çocuk mağdurlar: Özel ifade alma, eğitim desteği
  • 🌍 Yabancı mağdurlar: Tercüman, konsolosluk desteği
  • Engelli mağdurlar: Erişilebilir hizmetler
  • 🏳️‍🌈 LGBTI+ mağdurlar: Ayrımcılık yasağı, özel koruma

Sonuç ve Genel Değerlendirme

Cinsel amaçla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, modern ceza hukuku sisteminin en karmaşık ve ağır suçları arasında yer almaktadır. Bu suçun çok boyutlu yapısı, hem hareket özgürlüğü hem de cinsel dokunulmazlık haklarını birlikte ihlal etmesi nedeniyle özel bir cezalandırma sistemi gerektirir. Kanun koyucunun öngördüğü yarı oranında artırım, bu suçun toplumsal zararının ciddiyetini yansıtan önemli bir hukuki araçtır.

Modern teknolojinin suçun işlenme biçimlerine olan etkisi, hukuki korumanın sürekli güncellenmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Özellikle dijital platformlar üzerinden ayartma, online grooming ve siber suçlarla entegrasyon, geleneksel hukuki yaklaşımları zorlamaktadır. Bu bağlamda uluslararası işbirliği ve teknoloji odaklı kolluk kapasitelerinin geliştirilmesi kritik önem taşımaktadır.

Çocuk, kadın ve dezavantajlı grup mağdurları için öngörülen özel koruma tedbirleri, insan hakları odaklı modern hukuk anlayışının gereğidir. Özellikle travma tedavisi, psikolojik rehabilitasyon ve toplumsal kabul süreçleri, mağdurların normal yaşamlarına dönebilmeleri için vazgeçilmez unsurlardır.

Bu suçla etkin mücadele için sadece ceza hukuki yaptırımlar yeterli değildir. Toplumsal farkındalığın artırılması, eğitim sisteminin güçlendirilmesi, teknolojik güvenlik önlemlerinin yaygınlaştırılması ve uluslararası işbirliği mekanizmalarının etkinleştirilmesi, kapsamlı bir koruma sisteminin temel unsurlarını oluşturmaktadır. Özellikle çocukların dijital ortamlardaki güvenliği konusunda ebeveyn bilinçlendirmesi ve okul tabanlı koruma programları, önleyici tedbirler açısından büyük önem taşımaktadır.

Bunları beğenebilirsiniz.