Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinde bilişim alanında suçlar kapsamında yaptırıma bağlanmıştır. Düzenleme; hak sahibinin rızası olmaksızın kartın haksız menfaat temini amacıyla kullanılması, hesaplarla irtibatlandırılarak sahte kart üretilmesi, devredilmesi ya da sahte kartlar vasıtasıyla haksız kazanç sağlanması fiillerini farklı fıkralarda müstakil suç tipleri olarak tanzim etmektedir.

Başkasına Ait Kartın Rıza Dışı Kullanılması

Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin birinci fıkrasına göre; zilyetliği herhangi bir yolla ele geçirilen ya da elde tutulan başkasına ait banka veya kredi kartının, hak sahibinin rızası bulunmaksızın kullanılması ya da kullandırılması suretiyle haksız yarar sağlanması halinde, fail hakkında üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası tatbik edilir.

Kartın hukuka aykırı yollarla zilyetliğe geçirilmesi ile ele geçirilen kartın menfaat temininde kullanılması eylemleri bağımsız iki ayrı suçu oluşturur. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2013/2367 Esas ve 2014/10170 Karar sayılı ilamında açıklandığı üzere, konutta misafir olarak bulunduğu sırada mağdurun çantasından banka kartını alan ve ardından bankamatikten para çeken fail, hem hırsızlık suçundan hem de TCK m. 245/1 kapsamında banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçundan müstakil olarak cezalandırılır.

Kart hamilinin ölümü ile birlikte kart kullanımına dayanak oluşturan rıza hukuken ortadan kalkar. Murisin vefatı sonrasında banka hesabına aktarılan emekli maaşının bankamatik kartı vasıtasıyla çekilmesi fiili, otomatik sistem üzerinden hukuka aykırı menfaat temin edilmesi niteliğinde görüldüğünden TCK m. 245 çerçevesinde cezai sorumluluğa yol açar.

Suçun vücut bulması bakımından kartın fiziki mevcudiyetiyle işlem yapılması zorunlu değildir. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2012/31901 Esas ve 2013/22126 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; mağdura ait kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodunun mail-order yöntemiyle kartsız pos işleminde harcama veya ödeme amacıyla kullanılması da TCK m. 245/1 kapsamındaki suçu meydana getirir.

Ele geçirilen bir kartla işyerindeki pos cihazı üzerinden ödeme yapılmaya çalışılması ancak alışveriş işlemi tamamlanamadan failin engellenmesi ya da yakalanması durumunda, amaçlanan netice elde edilemediğinden eylem TCK m. 245/1 uyarınca teşebbüs aşamasında kalır.

Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretilmesi, Satılması ve Devri

Başkalarına ait banka hesaplarıyla bağlantılı kılınarak sahte banka veya kredi kartı üreten, bu nitelikteki kartları satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi, TCK m. 245/2 hükmü uyarınca üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kanunda öngörülen eylemler seçimlik nitelikte olup kartla fiilen harcama yapılması ya da yarar sağlanması bu fıkradaki suçun tamamlanması için zorunlu kılınmamıştır.

Başkasına ait banka kartı manyetik şerit bilgilerinin kopyalanarak sahte kart üretilmesi fiilinde, henüz harcama yapılamadan ve maddi yarar elde edilemeden failin yakalanması durumunda sahte kart üretme suçu tamamlanmış kabul edilir.

Banka ATM cihazlarına düzenek yerleştirilerek kullanıcıların kart bilgilerini kopyalama hazırlığı yürütülmesi fakat henüz sahte kart üretme aşamasına geçilemeden yakalanılması halinde, sahte kart üretimine yönelik hazırlık hareketlerini kapsayan TCK m. 245/A maddesi uyarınca hukuki değerlendirme yapılır.

Sahte Kart Kullanarak Haksız Yarar Sağlama

Sahte olarak basılan ya da üzerinde tahrifat ve sahtecilik yapılan bir banka veya kredi kartının kullanılması yoluyla kendisine veya başkasına yarar sağlayan fail hakkında, eylemin daha ağır cezayı gerektiren farklı bir suç oluşturmaması kaydıyla, TCK m. 245/3 gereğince dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası tatbik edilir.

Başkasına ait nüfus cüzdanı üzerine kendi fotoğrafını yapıştırarak oluşturduğu sahte kimlikle bankalardan kredi kartı temin eden ve bu kartları menfaat elde etmek amacıyla kullanan kişinin fiili TCK m. 245/3 kapsamındaki suçu oluşturur.

Aynı bankaya ait sahte kartla aynı gün içerisinde farklı işyerlerinden harcama yapılması eyleminde, suçun mağduru kartı ihraç eden banka olarak kabul edilir. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2012/8761 Esas ve 2012/8778 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, bu fiiller teselsül eden tek suçu vücuda getirdiğinden kartın kullanıldığı her bir üye işyeri sayısınca bağımsız mahkûmiyet hükmü kurulamaz; zincirleme suç hükümleri uygulanır.

Şahsi Cezasızlık Nedenleri

TCK m. 245/4 uyarınca; başkasına ait kartın rıza dışı kullanımı suçunun, haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecedeki kayın hısımlarından birinin, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi durumunda ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Bu şahsi cezasızlık hali yalnızca TCK m. 245/1 kapsamındaki eylemler bakımından geçerlidir.

Kardeşe karşı gerçekleştirilen rıza dışı kart kullanımında şahsi cezasızlık hükmünün uygulanabilmesi, fail ile mağdur kardeşin fiil tarihinde aynı konutta ikamet etmesi koşuluna bağlıdır. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2014/19870 Esas ve 2015/12170 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, tarafların suç tarihinde aynı konutta birlikte yaşayıp yaşamadıkları kolluk araştırması ve muhtarlık kayıtları vasıtasıyla tereddüde yer vermeyecek biçimde saptanmalıdır.

Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi

TCK m. 245/5 yollamasıyla yalnızca birinci fıkrada tanımlanan fiiller açısından malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık kuralları tatbik edilir. TCK m. 168 uyarınca; failin kamu davası açılmadan, yani kovuşturma başlamadan önce zararı bütünüyle gidermesi halinde verilecek cezada üçte ikisine kadar indirim yapılır. Zararın kovuşturma evresinde ancak hüküm kurulmadan önce tamamen tazmin edilmesi halinde ise cezada yarısına kadar indirime gidilir.

Uğranılan zararın tamamen değil de kısmen karşılandığı hallerde etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanılabilmesi mağdurun açık rızasının varlığına bağlıdır. Mağdur bankadan veya kart sahibinden sanık hakkında etkin pişmanlık uygulanmasına muvafakat edip etmediği sorulmadan ceza indirimi tatbik edilemez.

Yargılama Usulü, Zamanaşımı ve Kanun Yolları

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunda kanunda öngörülen cezanın alt sınırı üç yıl hapis ve adli para cezasıdır. Etkin pişmanlık ve takdiri indirim koşullarının gerçekleşmesiyle tayin edilen hapis cezasının bir yıl ve altına düşmesi halinde hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi mümkündür.

Ceza muhakemesinde usulüne uygun verilmiş bir arama kararı veya savcılık görevlendirmesi bulunmaksızın konuttan elde edilen yazılı deliller ile tercüman görevlendirilmeden alınan ifade tutanakları hukuka aykırı delil niteliğindedir ve mahkûmiyete dayanak yapılamaz.

Bireysel nitelik taşıyan bu suçlarda yakalama anından itibaren azami gözaltı süresi 24 saattir ve gözaltı süresinin uzatılması mümkün değildir. Şüphelinin yakalandığı yerden en yakın mahkemeye sevk edilmesi amacıyla bu süreye en fazla 12 saate kadar yol süresi dahil edilebilir.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunda dava zamanaşımı süresi 15 yıl, kesinleşmiş mahkûmiyetlere ilişkin ceza zamanaşımı süresi ise 20 yıldır. Suçun işlendiği tarihte failin 12-15 yaş aralığında bulunması halinde dava zamanaşımı 7,5 yıl, 15-18 yaş aralığında bulunması halinde ise 10 yıl olarak dikkate alınır.

İlk derece mahkemesince tayin edilen beş yılın altındaki hapis cezası mahkûmiyetlerine karşı istinaf kanun yolu açık olup istinaf incelemesi neticesinde bölge adliye mahkemesince verilen kararlar kesinleşir ve temyize götürülemez. İlk derece mahkemesince beş yılın üzerinde hapis cezasına hükmedilmesi ve istinaf mahkemesince bu kararın onanması halinde ise Yargıtay nezdinde temyiz yolu açıktır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy