Hukuki Dayanak – TCK m.95

TCK m.95/1: “İşkence suçunun işlenmesi sonucunda mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması ya da kemik kırığına uğraması halinde, faile sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir.”

TCK m.95/2: “İşkence suçunun işlenmesi sonucunda mağdurun iyileşmesi olanaksız hastalığa yakalanması, bitkisel hayata girmesi veya duyularından ya da organlarından birinin işlevini yitirmesi halinde, faile on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.”

TCK m.95/3: “İşkence suçunun işlenmesi sonucunda mağdurun ölümü halinde, faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.”

1. Birinci Derece Ağırlaşma (TCK 95/1) – 8-15 Yıl

A) Duyulardan/Organlardan Birinin İşlevinin Sürekli Zayıflaması:

• Görme azlığı: Kısmi görme kaybı
• İşitme azlığı: Kısmi işitme kaybı
• Hareket kısıtlılığı: Uzuv işlev azalması
• Zihinsel kapasite azalması: Kognitif fonksiyon bozukluğu
• Cinsel işlev bozukluğu: Kısmi işlev kaybı

B) Kemik Kırığına Uğrama:

• Basit kırık: Her türlü kemik kırığı
• Kompleks kırık: Parçalı kırıklar
• Çıkık: Eklem çıkması
• Kırığa bağlı fonksiyon bozukluğu: Hareket kısıtlılığı

C) “Sürekli” Kavramı:

• Geçici değil: Kalıcı nitelikteki bozulmalar
• Tıbbi tedavi ile düzelmez: İyileşme imkanı yok
• Uzman raporu gerekli: Adli tıp değerlendirmesi
• Zaman kriteri: Genellikle 6 ay üzeri süren

2. İkinci Derece Ağırlaşma (TCK 95/2) – 12-18 Yıl

A) İyileşmesi Olanaksız Hastalığa Yakalanma:

• Kronik hastalıklar: Diyabet, böbrek yetmezliği
• Nörolojik hastalıklar: Epilepsi, hareket bozuklukları
• Psikiyatrik hastalıklar: Travma sonrası stres bozukluğu
• Kanser: İşkence sonucu gelişen maligniteler
• Kalp hastalıkları: Kardiyovasküler problemler

B) Bitkisel Hayata Girme:

• Koma durumu: Bilinç kaybı
• Beyin ölümü: Beyin fonksiyonlarının durması
• Sürekli bakım ihtiyacı: Yaşam desteği gerekli
• İletişim kurma imkansızlığı: Dış dünya ile bağlantı kesintisi

C) Duyulardan/Organlardan Birinin İşlevini Yitirmesi:

• Körlük: Tamamen görme kaybı
• Sağırlık: Tamamen işitme kaybı
• Felç: Hareket kabiliyetinin tamamen kaybı
• Konuşma kaybı: Sessize kalma
• Organ ampütasyonu: Uzuv kaybı

3. En Ağır Derece (TCK 95/3) – Ağırlaştırılmış Müebbet

A) Mağdurun Ölümü:

• Doğrudan ölüm: İşkence sırasında ölme
• Dolaylı ölüm: İşkence sonrası komplikasyon
• Gecikmeli ölüm: Hastanede tedavi sırasında ölme
• İntihar: İşkence travması sonucu kendini öldürme

B) İlliyet Bağı Şartları:

• Tabii nedensellik: İşkence ölüme neden olmuş
• Hukuki nedensellik: Öngörülebilir sonuç
• Uygun nedensellik: Normal yaşam akışına göre
• Kesintisiz bağ: Araya başka neden girmemiş

1. İlliyet Bağının Kesilmesi

A) Kesintiye Uğratan Nedenler:

• Mağdurun kendi davranışı: Tedaviyi reddetme
• Üçüncü kişi müdahalesi: Hatalı tıbbi müdahale
• Doğal afet: Öngörülemeyen dış etken
• Zaman uzaklığı: Çok geç ortaya çıkan etkiler

B) Kesinti Değerlendirmesi:

• Uygun nedensellik: Olağan hayat akışı
• Öngörülebilirlik: Makul bir kimsenin öngörüp öngöremeyeceği
• Bağımsızlık: Yeni nedenin kendine yeterli olup olmadığı
• Uzman görüşü: Tıbbi bilirkişi değerlendirmesi

2. Birden Fazla Fail Durumu

A) Müşterek Faillik:

• Ortak hareket: Birlikte işkence yapma
• İş bölümü: Farklı roller üstlenme
• Ortak sorumluluk: Her fail tüm neticeden sorumlu
• Eşit ceza: Aynı ceza miktarı

B) İştirak Türleri:

• Azmettirme: İşkenceye sevk etme
• Yardım etme: İşkencede destek verme
• Farklı ceza: İştirak türüne göre
• Ağır netice: Öngörüp öngörmediğine göre sorumluluk

3. Çoklu Mağdur Durumu

• Her mağdur için ayrı suç: Kaç mağdur varsa o kadar suç
• Farklı sonuçlar: Her mağdurdaki neticeye göre ceza
• Ceza içtimaı: Cezaların birleştirilmesi
• Üst sınır: Toplam ceza maksimum sınırı

Vaka 1: İşkence Sonucu Kalıcı Görme Kaybı

Olay: Gözaltında işkence gören mağdurun gözlerine elektrik veriliyor. Mağdur tek gözünü tamamen kaybediyor.

Tıbbi Durum:

• ✓ Adli tıp raporu: Sol göz tamamen görme kaybı
• ✓ Kalıcı hasar: Tedavi ile düzelme imkanı yok
• ✓ İlliyet bağı: Elektrik verme ile görme kaybı bağlantılı

Hukuki Sonuç:

• TCK 95/2: Organın işlevini yitirmesi
• Ceza: 12-18 yıl hapis
• Zamanaşımı işlemez

1. Ceza Belirleme İlkeleri

A) Temel Ceza Aralıkları:

• TCK 95/1: 8-15 yıl (alt sınır 8, üst sınır 15)
• TCK 95/2: 12-18 yıl (alt sınır 12, üst sınır 18)
• TCK 95/3: Ağırlaştırılmış müebbet (sabit ceza)

B) Ceza Tayininde Dikkate Alınacaklar:

• İşkencenin şiddeti: Uygulanan yöntem ve süre
• Mağdurun durumu: Yaş, sağlık, savunmasızlık
• Failin tavrı: Pişmanlık, işbirliği
• Sosyal etki: Toplumsal tepki

2. İçtima Durumları

A) Diğer Suçlarla İçtima:

• Görevi kötüye kullanma: Ayrı suç olarak
• Hakaret: İşkence sırasında hakaret
• Tehdit: Aile üyelerine tehdit
• Sahte belge: İşkenceyi örtbas için

B) İçtima Türleri:

• Zincirleme suç: Aynı mağdura karşı tekrar
• Fikri içtima: Tek fiil birden çok suç
• Maddi içtima: Farklı fiiller farklı suçlar
• Bileşik suç: TCK 95 tek suç sayılır